Kanhgág tỹ Kaingang ag vẽjẽn pẽ ũ

FUVA

Fuva vỹ tỹ ẽg tỹ kanhgág tỹ kaingang tag ag vẽjẽn pẽ ũ nĩ gé.
Ẽg tỹ fuva nej ko sór kỹ ẽg tóg jãvãnh mũ tĩ.
Tag vég ẽg tĩ vãnh kãmĩ, ẽpỹ pũr ja mĩ, kar ẽkré fãn ja mĩ ke gé.
Ta kutẽ nỹ ẽn kã tóg há tỹvĩ nĩgtĩ.
Kre mág kỹ ẽg tóg ẽg ĩn tá junjun kỹ jãkrég tĩ, ẽg tỹ kar néj jé ser.
Kar ẽg tóg pĩ kri kukrũ nĩm kỹ ki nén ũ tãg fón tĩ. Ti rỹg kỹ ẽg ki goj rỹ ke tũmỹr goj kusa mĩn tĩ, mré sa ke gé kar ẽg vóg’vóg ge tĩ.
Ti vãnvór kỹ ẽg ki fuva vãm tĩ ser ti néj jé, hãra ẽg pi kukrũ kri tam tĩ, ke tũ mỹr tóg fãjgy nĩj mũ. Ti nej nĩ ki ẽg tóg jakajẽn tĩ, ti tỹ nej há han kãn jé.
Fuva kuri há hã vỹ ẽmĩ grã nĩ, mẽnfú totor ke gé.

GÃR TÁNH

Gãr vỹ tỹ kaingang ag jẽn pẽ ũ nĩ gé.
Ti rój kỹ ag tóg sun tĩ ke tũmỹr ag nénh kỹ ko tĩ, tótón ag tĩ gé, nén ũ tãg ki.
Jãvo kanhgág fag tóg rynran kỹ tỹ ẽmĩ han tĩ, fag ta tỹ nén ũ nĩ to ko jé.
Ẽg si fag tóg tỹ ẽmro mré ẽkór han ja fã nĩgtĩ jãvo.

MỸNJÓKA

Mỹnjóka vỹ tỹ kanhgág ag vẽjẽn pẽ ũ nĩ gé.
Ẽg tỹ krãn kỹ tóg kysã tẽgtũ ki han tĩ.
Ti han kỹ tóg nénh kỹ nén ũ nĩ to ko há nĩgtĩ.
Vãsỹ kanhgág ag tóg mrẽj ki grãg kỹ ko jafã nĩgtĩ, jãvo ũ tóg rẽgró mré nénh jafã nĩgtĩ.
Ũri mỹnjóka tóg han ge e’nĩ ha. Ũ tóg ti nej tótón tĩ, u tóg ti nej grón kỹ tỹ ẽmĩ han tĩ.

KAKANẼ

Kakanẽ tóg tỹ tãmĩ kanhgág kar ag vẽjẽn pẽ nĩ.
Mỹr vãsỹ tóg nẽn tỹvĩ ja tĩ ag nỹtĩg ja mĩ. Kỹ ag tóg ka ũ tỹ kanẽn kỹ kãmĩgmẽ ja fã nĩgtĩ, ti tỹ ko há ja nĩn kỹ ag tóg tỹ ag krẽ mré ag kanhkã ag jẽn jafã nĩgtĩ.
Kakanẽ ũ tóg ti rãn kỹ nũnh kỹ ko há nĩgtĩ , jãvo ũ tóg ver néj ke nĩ mré ũ tóg grãg ge nĩ gé.
Ũri ẽg ga mĩ kakanẽ tóg pipir tĩ mỹr nẽn tóg tũg rã nĩ ha. Ũ tóg krãnkrãn tĩ ti krẽ tỹ kar ko jé jo ũ tóg fóg ag ẽmã mág tá kygjãm mũ tĩ, ti krẽ mỹ.

FÁG

Fág tóg tỹ kanhgág ag ga mĩ kakanẽ pẽ ũ nĩ gé, krĩn tóg tĩ . Ti pẽn vỹ téjgy jẽ.
Kỹ ag tóg ag tỹ ti krĩ tỹ rãn kỹ kutẽ tũ ki ko sór kỹ ti pẽn to jãpry jafã nĩgtĩ.
Ag tỹ to jãpry jé ag tóg mrũr tỹ ag nĩgé mré ag pẽn to kagjigje jafã nĩgtĩ. Ver ag tóg vãn tỹ ag pẽn to se kỹ va jãgpry jafã nĩgtĩ gé, ag ta tỹ fág krĩ ẽn kugjón kỹ van jé.
Fág krĩ ẽn tỹ ẽprã kutẽ kỹ tóg gũnh ke tĩ, kỹ kanhgág ag tóg kuprãg tĩ ag tỹ jẽkrunh kỹ rĩgmũ jé ag ĩn ra.