Inhacorá (RS)

KANHGÁG AG GA R.S KI.

E tỹvĩ tóg nỹtĩ, kanhgág ag ga, Rio Grande do Sul ki, ga ũ vẽ tỹ Guarani ag tũ nỹtĩ, Charrua ke gé, hãra ũn e tỹvĩ vẽ tỹ Kaingáng ag tũnĩ, kỹ tag ki ẽ vẽ ẽmã ũ tu rá vej ke mũ ser.

INHACORÁ

Kanhgág ga tag tỹ fóg ag ẽmã tỹ São Valério do Sul kẽ nĩ, tĩ ADR vẽ tỹ Passo Fundo nĩ, R.S ki ke vẽ.
Ga tag fỹr mĩ nỹtĩ ag vẽ: (N) São Martinho, (S) Chiapeta, (L) Santo Augusto kar (O) Inhacorá nĩ, fóg ag ga kar vẽ ta ag.
Kanhgág ag ẽmã tag kãmur vẽ tỹ 2.843 nĩ uri, hãra tag vẽ vãsỹ tỹ 8.023 jé nĩ, 1910 kã, kenjé Governo vẽ fóg ag mỹ 3.049 pipin mũ, 1921 kẽ, kar tag vẽ ver1.750 kũnũnh mũ gé, Governo tỹ tag ki nén ũ fy krãnkrãn jé.
Kejẽn Kanhgág ag vẽ ser jũgjũ mũ, ag ga tugnĩn, gĩr tóg e tỹvĩ ke mũ, kỹ ag tóg ser Governo tỹ ki nén ũ fy krãnkrãn jé fã kunũnh mãn mũ ser. Prỹg tag kã (2011) ki ag vỹ ag ga ke kunũnh kãn ge mũ, Governo tỹ fóg ag mỹ pipin jé ti, kỹ ser ti kãmur vẽ ser tãprỹ mãn ge mũ.
Kanhgág ta ag vẽ tỹ KAINGÁNG nỹtĩ, 1090 ke ag tóg nĩ, kysã tỹ junho ki (2011). Tag ag vẽ nén ũ fy kar krãn tĩ, ag pi fóg ag mré ga vóg tĩ, ag mỹ ga vóg jé fã vẽ e tỹvĩ nỹtĩ ag ẽmã ki, ag tỹ ag krã jẽnge tu krãnkrãn vẽ. Fóg ag ga tá ag vẽ nén ũ kygjẽm tĩ gé, hãra ag pi kanhgág si ag ẽgóro tugvãj há nỹtĩ gé ver. Vẽnhkygta pẽ tóg nĩ, ga tag ki, mỹr tỹ tag ki kujá nĩ, hãra vẽnhkaga tỹ ũn kỹ ag vẽ ser fóg ag vẽnhkygta kron tĩ. Uri ẽmã tag ki tóg ĩn e tỹvĩ nĩ, pi vãsỹ kanhgág si ag ĩn rike nỹtĩ ha, mỹr uri pã’i ag vẽ nén ũ ãn vinven mũ, mré kanhgág pi nén ũ si tỹvĩ ki nỹtĩj ke nỹtĩ gé.
Kar kegé, kanhgág ag ẽmã mĩ fóg ag tỹ nén ũ vẽ e tỹvĩ tĩ ha, kỹ ag vẽ ser jẽnkamu jãvãnh ge mũ, Ẽmã tag ki ag vẽ ver vãfy kar hyn han tĩ, mỹr tag vẽ jãnkamu vem mũ, kar kanhgág vẽ Estado ki rãnhrãj nỹtĩ gé, iskóra ki,gĩr kajrãnrãn vẽ kar iskóra kirĩr ke gé, ũ vẽ Prefeitura mĩ nỹtĩ gé, gufã vẽ Governo ki jãnkamu mãn tĩ gé, kỹsã kar mĩ.
Kỹ ẽmã tag ki tóg nén ũ e nĩ, nén ũ sĩnvĩ ti nĩ, kanhgág pẽ kar ag vẽ, kanhgág vĩ tó há kar ti nỹtĩ, kỹ tag ki vê sór nĩ, ã pi ki krĩn kónãn mũ tag ki, mré nén ũ pi ã mỹ tũ nij mũ ge, ã tỹ tag ki jun kỹ.
Ẽmã tag hã vẽ tỹ INHACORÁ nĩ.

Irai, Julho-2011

( Valmir Jẽsĩ Cipriano)

ũ ki ta > http://www.portalkaingang.org/index_inhacora.htm